.jpg)
- დახარისხება
- თარიღი
დაამატეთ სახელები, თარიღები ან ნებისმიერი ველი
დაამატეთ სახელები, თარიღები ან ნებისმიერი ველი
2001 წელს ჟენევაში, კრისტის ცნობილ აუქციონზე, გამოჩნდა საქართველოს კუთვნილი უძვირფასესი ნივთი, რომელიც 1991 წლიდან დაკარგულად ითვლებოდა: სპილოს ძვლის ეს უბრწყინვალესი ნიმუში, ოქონის სამკარედ ხატად რომაა ცნობილი, უკვალოდ გამქრალიყო ცხინვალის მუზეუმიდან. ეს ის მძიმე პერიოდია, როცა ამ ტერიტორიაზე აღარ მოქმედებდა საქართველოს იურისდიქცია, და ამ სავალალო ფაქტის შესახებ არც ცხინვალის მუზეუმს განუცხადებია.
‘შალიანის ხატი’ ზემო სვანეთის უპირველეს სალოცავში, წმ. კვირიკეს (ლაგურკა) სახელობის ეკლესიაში, ინახება. ეს პატარა დარბაზული ტიპის ეკლესია კალას თემში, მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე, მთის თავზე დგას. ნაგებობა გარეგნულად დიდად არ გამოირჩევა, მაგრამ შუა საუკუნეების ქართული ხელოვნების ისტორიაში მან განსაკუთრებული ადგილი დაიმკვიდრა – მის კედლებს შემორჩა მე–12 საუკუნის ბრწყინვალე მოხატულობა, შესრულებული მეფის მხატვრის თევდორეს მიერ, ხოლო მის საგანძურში თავმოყრილია შუა საუკუნეების ქართული ოქრომჭედლობის შესანიშნავი ნიმუშები, მათ შორის, ბიზანტიური წარმომავლობის ‘შალიანის ხატიც’.
შუა საუკუნეების ქართული ჭედური ხელოვნების ისტორიაში XVII საუკუნის საოქრომჭედლო სახელოსნოს არსებობა მეტად ყურადსაღებია მძიმე და არეულ ეპოქაში. იგი დააარსა იმდროინდელმა უძლიერესმა ფეოდალმა, ოდიშის (სამეგრელოს) მთავარმა, ლევან დადიანმა. მისი ფიგურა იმდენად კოლორიტულია, რომ უკვე ესეც კი საკმარისია იმისათვის, რომ გაჩნდეს ინტერესი სახელოსნოსთან დაკავშირებით. როგორ აისახა მისი დაძაბული, მღელვარებით აღსავსე ოჯახური ურთიერთობები იმ პროდუქციაზე, რომელიც ამ სახელოსნოში შეიქმნა?
The majority of master craftsmen’s identities remain anonymous in the art of the Middle Ages. Nevertheless, because of their extremely special abilities, several old masters' personalities generated a lot of curiosity. In this regard, the gifted goldsmith Beka Opizari, and his senior contemporary, Beshken Opizari, were always popular in Georgia.
The Gelati Mosaic adorns the domed roof of the apse in the main temple. The solemn, monumental, and representative composition, on a golden background, depicts the Virgin and Child seated on a richly decorated podium, with Archangels on either side. Although the area of this scene is relatively small within the vast space of the temple, it is evident that the interior is dominated by the significance of the images, their color palate, and the amazing shimmer of the mosaic stones, all of which helps to create a spiritual impulse that seems to shine down from Heaven itself. During masses, this atmosphere is further enhanced by the presence of other sacred items.