მაკა
თაქთაქიშვილი

ქართული მრავალხმიანობა : ისტორია, მნიშვნელობა და შედეგები

მანამ, სანამ ქართული კულტურის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ აღიარებაზე მოგითხრობთ, ორიოდ სიტყვით გავიხსენოთ, როგორ გაჩნდა მსოფლიოში კულტურული მემკვიდრეობის ახალი ხედვა და როგორ ჩამოყალიბდა იგი თანამედროვე კონტექსტში.

ქართული ხორბლის გზა

„საქართველო ყოველთვის იყო და კვლავაც უნდა გახდეს პურის და ღვინის ქვეყანა....“

- საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი ილია მეორე, 2006

ეს სიტყვები განსაკუთრებულად სიმბოლურად და ისტორიულ კონტექსტში გაჟღერდა 2025 წლის დეკემბერში, როდესაც UNESCO-მ „ქართული ხორბლის კულტურა: ტრადიციები და რიტუალები“ კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით ნუსხაში შეიტანა. გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ნიუ-დელიში გამართულ მთავრობათაშორისი კომიტეტის მე-20 სესიაზე.

ქართული ჭიდაობა — ეროვნული სპორტიდან მსოფლიო მემკვიდრეობამდე

2025 წლის ოქტომბერში თბილისმა ქართული ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატს უმასპინძლა. მსოფლიოს 25 ქვეყნის 100 სპორტსმენი ფალავნის წოდებისთვის იბრძოდა. ქვეყნების გეოგრაფია მრავალფეროვანი იყო: თურქეთი, საბერძნეთი, მონღოლეთი, ეგვიპტე, ბრაზილია, იაპონია, ირანი, ესტონეთი... ეროვნული სპორტის ზეიმი უჩვეულოდ საინტერესოდ დააგვირგვინა მასტერკლასმა, სადაც ქართველმა ფალავნებმა უცხოელ სპორტსმენებს ჭიდაობის ტრადიციული ილეთები და ტექნიკური თავისებურებები გააცნეს. ამ წარმატების უკან საუკუნეების გამოცდილება და კულტურული მეხსიერება დგას.

ქართული ანბანის სამი სახეობის ცოცხალი კულტურა

„ქართული ანბანი ამ ენის ნაირგვარ ბგერათა მთელი სიმდიდრის გადმომცემი უაღრესად სრულყოფილი იარაღია: ასოები ზუსტად და ცხადად გამოხატავენ ყოველ ცალკეულ ბგერას და ამ მხრივ ქართულ ანბანს ვერც ერთი სხვა ანბანი ვერ შეედრება“.

ქვევრის ღვინის დაყენების უძველესი ქართული ტრადიციული მეთოდი

“იგი ნაკლი ჩვენის ღვინისა, რომელსაც ჩვენებურს ღვინოს წუნს უთვლიან სწორედ იგი ნაკლი ღირსებაა ჩვენის ღვინისა, და თუ ჩვენი ღვინო ოდესმე გზას გაიხსნის საქვეყნო ბაზრისას, სწორედ ამ ღირსების წყალობით გაიხსნის.” ილია ჭავჭავაძე, 1887