ისტორია

ნესტან თათარაშვილი · სექტემბერი 23, 2026

საქართველოს გერმანული დასახლებები

მიგრაციული პროცესები მხოლოდ 21-ე საუკუნისთვის არ არის  დამახასიათებელი,  თუ დღეს საქართველოდან ევროპაში გადასახლებით  ცდილობენ უკეთესად იცხოვრონ, მე-19 ს-ის დასაწყისში ევროპელები მოდიოდნენ აქ ყოფითი პირობების  გასაუმჯობესებლად.  მაშინ საქართველო რუსეთის კოლონია იყო და ცარისტული ხელისუფლების ინიციატივით განხორციელებული უცხოელთა ჩამოსახლება უპირველესად რუსიფიკაციის განმტკიცებისთვის  ხდებოდა, თუმცა იმპერია მათში ეკონომიკის გაძლიერების რესურსსაც ხედავდა და ისე გულუხვად აფინანსებდა, როგორც ამას აქ მცხოვრები რუსებისთვისაც კი არ აკეთებდა. ასე დაიწყო გერმანელთა ჩამოსახლება, ხალხის რომელთან ერთად ას წელზე მეტ ხანს ვიცხოვრეთ და რომელთა დასახლებებში დღემდე შემოგვრჩა მათი მრავალფეროვანი არქიტექტურული მემკვიდრეობა. 

მაკა თაქთაქიშვილი · აგვისტო 20, 2026

ქართული ხორბლის გზა

„საქართველო ყოველთვის იყო და კვლავაც უნდა გახდეს პურის და ღვინის ქვეყანა....“

- საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი ილია მეორე, 2006

ეს სიტყვები განსაკუთრებულად სიმბოლურად და ისტორიულ კონტექსტში გაჟღერდა 2025 წლის დეკემბერში, როდესაც UNESCO-მ „ქართული ხორბლის კულტურა: ტრადიციები და რიტუალები“ კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით ნუსხაში შეიტანა. გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ნიუ-დელიში გამართულ მთავრობათაშორისი კომიტეტის მე-20 სესიაზე.

მაკა თაქთაქიშვილი · აგვისტო 20, 2026

ქართული მრავალხმიანობა : ისტორია, მნიშვნელობა და შედეგები

მანამ, სანამ ქართული კულტურის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ აღიარებაზე მოგითხრობთ, ორიოდ სიტყვით გავიხსენოთ, როგორ გაჩნდა მსოფლიოში კულტურული მემკვიდრეობის ახალი ხედვა და როგორ ჩამოყალიბდა იგი თანამედროვე კონტექსტში.

მაკა თაქთაქიშვილი · მაისი 8, 2026

ქართული ჭიდაობა — ეროვნული სპორტიდან მსოფლიო მემკვიდრეობამდე

2025 წლის ოქტომბერში თბილისმა ქართული ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატს უმასპინძლა. მსოფლიოს 25 ქვეყნის 100 სპორტსმენი ფალავნის წოდებისთვის იბრძოდა. ქვეყნების გეოგრაფია მრავალფეროვანი იყო: თურქეთი, საბერძნეთი, მონღოლეთი, ეგვიპტე, ბრაზილია, იაპონია, ირანი, ესტონეთი... ეროვნული სპორტის ზეიმი უჩვეულოდ საინტერესოდ დააგვირგვინა მასტერკლასმა, სადაც ქართველმა ფალავნებმა უცხოელ სპორტსმენებს ჭიდაობის ტრადიციული ილეთები და ტექნიკური თავისებურებები გააცნეს. ამ წარმატების უკან საუკუნეების გამოცდილება და კულტურული მეხსიერება დგას.

შოთა მათითაშვილი · მაისი 4, 2026

სულხან-საბა ორბელიანი (1658–1725)

გვიანფეოდალური ხანის საქართველოს მომავალი დიდი განმანათლებელი, სულხან-საბა ორბელიანი, 1658 წელს სოფელ ტანძიაში დაიბადა. მამამისი, ვახტანგ ორბელიანი, ქართლის სამეფოს მდივანბეგად მსახურობდა, ხოლო დედა, თამარი, ზაალ არაგვის ერისთავის ასული იყო. სულხანმა ბავშვობა ტანძიაში გაატარა, სადაც ძმებთან ერთად იზრდებოდა, ხოლო ტანძიის შემდეგ ძირითადად დმანისში ცხოვრობდა.

ილია თავბერიძე · მაისი 2, 2026

„ჩვენი ეროვნული თავშესაფარი“ - ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება

1860-იანი წლების ერთ საღამოს თბილისში, ქართველი ლიტერატორისა და საზოგადო მოღვაწის, იოსებ მამაცაშვილის ოჯახში იაკობ გოგებაშვილი და ნიკო ცხვედაძე შეკრებილან. ასეთი საღამოები მაშინ ხშირად ეწყობოდა თბილისის ქართულ ოჯახებში, რაც საუკეთესო საშუალება იყო გულახდილად ესაუბრათ ქვეყნის მომავალზე. რუსეთის იმპერიის მმართველობის პირობებში საიმედო არა ჩანდა რა.

ბუბა კუდავა · აპრილი 16, 2026

ქართული სახელმწიფოებრიობა: 3000-წლოვანი უწყვეტი ტრადიცია

საქართველოს გაცნობისას პირველი ასოციაციები სხვადასხვაგვარია, თუმცა საერთო წარმოდგენებისა თუ შთაბეჭდილებების გამოყოფა მაინც შესაძლებელია: ღვინის სამშობლო, მდიდარი კულტურული მემკვიდრეობა, მაღალმთიანი ქვეყანა და მრავალფეროვანი ბუნებრივი გარემო, ქვეყანა ევროპისა და აზიის გასაყარზე, ძველი ქრისტიანული ქვეყანა, საკუთარი და ორიგინალური დამწერლობა, მეგობრული და სტუმართმოყვარე ხალხი, გემრიელი და მრავალფეროვანი სამზარეულო, მრავალხმიანი ფოლკლორი და ცეცხლოვანი ცეკვები... არიან ისეთებიც, საქართველოსთან დაკავშირებით პირველ ყოვლისა სტალინი რომ ახსენდებათ.

მაკა თაქთაქიშვილი · აპრილი 8, 2026

ქართული ანბანის სამი სახეობის ცოცხალი კულტურა

„ქართული ანბანი ამ ენის ნაირგვარ ბგერათა მთელი სიმდიდრის გადმომცემი უაღრესად სრულყოფილი იარაღია: ასოები ზუსტად და ცხადად გამოხატავენ ყოველ ცალკეულ ბგერას და ამ მხრივ ქართულ ანბანს ვერც ერთი სხვა ანბანი ვერ შეედრება“.

მაკა თაქთაქიშვილი · იანვარი 23, 2026

ქვევრის ღვინის დაყენების უძველესი ქართული ტრადიციული მეთოდი

“იგი ნაკლი ჩვენის ღვინისა, რომელსაც ჩვენებურს ღვინოს წუნს უთვლიან სწორედ იგი ნაკლი ღირსებაა ჩვენის ღვინისა, და თუ ჩვენი ღვინო ოდესმე გზას გაიხსნის საქვეყნო ბაზრისას, სწორედ ამ ღირსების წყალობით გაიხსნის.” ილია ჭავჭავაძე, 1887

ესმა მანია · იანვარი 17, 2026

აკაკი წერეთელი

აკაკი წერეთელი, თამამად შეიძლება ითქვას, რომ საქართველოში ყველაზე სახალხო პოეტია, ქვეყანაში მას ყველა შემოქმედზე უკეთ იცნობენ და ყველაზე მეტად უყვართ. ამის მთავარი მიზეზი მის ხასიათსა და ბუნებაშიც არის და, რაც მთავარია, მისი შემოქმედების თავისებურებაში. მაღალი მიმღებლობის, გახსნილი, ბუნებრივი, სადა, ადამიანური, ხშირად საკუთარი თავის მოქილიკე პოეტი, რომელიც არასოდეს უსვამდა ხაზს საკუთარ სიღრმეს და სიმაღლეს, ხალხისთვის მისაღები, მარტივად აღსაქმელი პოეტური ფორმებით, ხალხის სათქმელის შემოქმედებითი გადააზრებით, სათქმელთან ზედმიწევნით მისადაგებული მეტაფორებითა და იდიომებით, იუმორით თუ სევდით, დაუნდობლად ამხელდა ადამიანურ სისუსტეებსა თუ პოლიტიკურ და სოციალურ მანკიერებებს, უცნაურად ღრმა ემპათიას გამოხატავდა ხალხის სატკივრის მიმართ, რითაც თანაბარ ინტერესს იწვევდა თავის თანამედროვე საზოგადოებაშიც და შემდგომშიც.

ილია თავბერიძე · დეკემბერი 27, 2025

Christmas is Coby

მბზინავი მინა, რბილი ფერები, ვერცხლისფერი ზედაპირი და განსაკუთრებული შეფუთვა. საქართველოს პირველი რესპუბლიკის სახელმწიფო დროშის შინდისფერი ფერის ყუთებში ჩალაგებულ 12 ცალ სათამაშოზე ამოტვიფრული იყო წარწერა — “Christmas is Coby”. ბრენდის ამ ემოციური გზავნილით საახალწლო სათამაშოების შემქმნელი ამერიკის მოსახლეობას პერსონალურად ულოცავდა შობას.

შოთა მათითაშვილი · ნოემბერი 1, 2025

მეფე ერეკლე II (1744-1798)

მეფე ერეკლე კახეთის მეფის, თეიმურაზ II-ის ვაჟი იყო. მეფე თეიმურაზ II კახეთს 1709-1744 წლებში განაგებდა (ჯერ როგორც უბრალოდ გამგებელი, შემდეგ კი - მეფე, 1744 წელს ის ქართლში გამეფდა). საინტერესოა რომ თეიმურაზის მამა, ერეკლე I (1688-1709), და ძმა - კონსტანტინე II (1722-1732), მაინცდამაინც არ გამოირჩეოდნენ არც სარწმუნოების და არც მაღალი იდეალების ერთგულებით

დავით ლორთქიფანიძე · სექტემბერი 29, 2025

სვანეთის მუზეუმი

საქართველო თავისი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო ისტორიულად სხვადასხვა ცივილიზაციათა ბუნებრივ გზა-ჯვარედინს წარმოადგენდა. ამის მიუხედავად, ქვეყანამ შეძლო კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნება. ახლა, როდესაც საქართველო ისევ იმკვიდრებს თავს მსოფლიო რუკაზე, ჩვენი მიზანი, საერთო ღირებულებების განვითარებასა და გლობალურ პროცესებში მონაწილეობასთან ერთად, ისევ კულტურული იდენტობის შენარჩუნებაა. ვფიქრობ, სვანეთი და მისი განახლებული მუზეუმი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ამ პროცესში.

დავით ლორთქიფანიძე · მაისი 7, 2025

მუზეუმი - ხიდი წარსულსა და მომავალს შორის

„ვანი“ ძველ ქართულ ენაში სავანეს, სადგურს, მონასტერს ნიშნავს და როგორც იმერეთში მდებარე ადგილის აღმნიშვნელი სახელი, წერილობით წყაროებში პირველად XVIII საუკუნის 70-იან წლებში დასტურდება. ასე იხსენიება „ვანის ოთხთავის“ მინაწერში, აგრეთვე გერმანელი მოგზაურის გიულდენშტედტის ცნობებში სოფელი, რომელსაც დღეს „ზედა ვანი“ ეწოდება და XI-XII საუკუნეებში აგებული მთავარანგელოზის ეკლესიითაა ცნობილი. საკუთრივ ვანს XVIII საუკუნის ქართველი ისტორიკოსისა და გეოგრაფის ვახუშტი ბაგრატიონის მიხედვით „საჩინო“ ეწოდებოდა.

ზაზა აბაშიძე · აპრილი 15, 2025

ივანე ჯავახიშვილი

ჰუმანიტარული მეცნიერების თითქმის ყველა დარგის განვითარებაში განსაკუთრებულია დიდი ისტორიკოსის და საზოგადო მოღვაწის ივანე ჯავახიშვილის როლი. სწორედ მისი მოღვაწეობით იწყება საქართველოში ახალი ეტაპი, როგორც საისტორიო მეცნიერების, ისე მომიჯნავე დარგების განვითარებაში.